31-08-2026 Een proces dat niet in één keer goed presteert vraagt om een andere blik dan een ongewenste gebeurtenis of terugkerende afwijkingen.
Lean, Six Sigma en RATIO overlappen als benadering. Wel verschillen ze in accent, primair vertrekpunt én de vragen die je als eerste stelt.

Lean: creëer flow
Bij Lean ligt het accent vooral op het proces. Waar zit verspilling? Waar wachten we? Welke activiteiten voegen geen waarde toe? Waar hebben we onnodige voorraad? Welke aanwezige talenten laten we te veel onbenut?
Door verspilling weg te nemen en het proces te stroomlijnen, vergroot Lean snelheid en efficiëntie.
Resultaat: meer flow, minder verspilling, lagere kosten.Lean richt zich vooral op structurele knelpunten in het proces: veelal common causes. Dat zijn oorzaken die gewoon bij het proces horen, factoren die dus structureel in het proces aanwezig zijn. Zoals bij de verwerkingstijd van bestellingen in een magazijn: de ene medewerker loopt sneller dan de ander, een product ligt net iets verder in het gangpad, een lichte wachtrij bij de inpaktafel omdat 2 orders arriveren.

Sigma: vergroot voorspelbaarheid
Ook Six Sigma kijkt met name naar het proces, maar door een andere bril. Data maken zichtbaar hoeveel het proces varieert en hoe vaak resultaten buiten de specificaties vallen. Met DMAIC en statistische analyse onderzoek je waar die variatie vandaan komt. Vervolgens onderzoek je welke verbeteringen de ongewenste variatie kunnen verminderen.
Resultaat: minder variatie, minder fouten, meer voorspelbaarheid, hogere kwaliteit.
Six Sigma richt zich sterk op structurele procesvariatie (common-causes: toelichting zie Lean) en helpt variatie door bijzondere oorzaken (special causes: toelichting zie RATIO) daarvan te onderscheiden.

RATIO-RCA: los het probleem op
Maar wat als er iets specifieks misgaat? Een storing, kwaliteitsafwijking, veiligheidsincident of probleem dat blijft terugkomen?
Bij RATIO ligt het accent op complexe problemen waarvan de oorzaken niet direct duidelijk zijn. Daarbij kan het gaan om één ernstig incident, maar ook om een terugkerende afwijking die met oppervlakkige oplossingen niet verdwijnt. RATIO-RCA helpt een multidisciplinair team om feiten, gebeurtenissen, verbanden en oorzaken gericht én visueel in kaart te brengen en te begrijpen.
Niet direct naar oplossingen springen, maar eerst scherp krijgen: wat is er precies gebeurd, waarom is het gebeurd en wat moeten we nog onderzoeken? Juist die combinatie van gericht vragen stellen en logisch visualiseren maakt complexe oorzaak-gevolgrelaties begrijpelijk voor iedereen aan tafel.
Resultaat: precies begrijpen waardoor het probleem kon ontstaan en effectieve maatregelen nemen om herhaling te voorkomen.
RATIO is daarmee sterk bij special causes, zonder structurele oorzaken uit het oog te verliezen. Een special cause kan zichtbaar worden als een uitschieter, verschuiving, trend, of afwijkend patroon. Zoals bij de verwerkingstijd van bestellingen in een magazijn: de wifiverbinding van de handscanners valt een uur weg, een defecte heftruck verspert hoofdingang magazijn, een cyberaanval gijzelt het Warehouse Management Systeem, het sprinklersysteem gaat per ongeluk af. Special causes kunnen beter opgelost worden met RATIO dan met statistische tools. Daarmee is RATIO ook een krachtige aanvulling op Six Sigma en Lean.

Het gaat dus niet om welke aanpak beter is. Het gaat om de aanpak die past bij het vraagstuk. En ze kunnen elkaar versterken en aanvullen.

Bekijk hier de
praktijkcases en
trainingen. Voor meer info
mail of bel René Obbes.